SHIMANO: Polska liderem Europy w ocenie infrastruktury rowerowej i bezpieczeństwa dzieci
- 67% Polaków twierdzi, że infrastruktura rowerowa w ich okolicy poprawiła się w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy.
- 60% mieszkańców Polski zgadza się, że jazda na rowerze stała się bezpieczniejsza dla dzieci, co stanowi najwyższy wynik w Europie - jedna trzecia Europejczyków uważa, że jazda na rowerze stała się mniej bezpieczna dla ich pociech.
- 121 milionów osób w Europie jeździ mniej na rowerach z powodu problemów z dostępem do serwisów naprawczych i konserwacyjnych - 26,9% osób próbuje naprawiać rower samodzielnie, 21,8% częściej wybiera inne środki transportu, a 20,7% ogranicza jazdę na rowerze.
Najnowszy raport Shimano, globalnego producenta komponentów rowerowych wskazuje, że Polska jest wiodącym krajem w Europie pod względem postrzegania infrastruktury i bezpieczeństwa dzieci. Podczas gdy w tradycyjnych bastionach, takich jak Holandia i Dania, nastroje społeczne ulegają stagnacji, Polska awansowała na szczyt rankingu pod względem postrzeganych postępów. Obecnie 79,3% dorosłej populacji posiada rower, a 96% posiadało go w pewnym momencie życia, co oznacza, że Polska przechodzi transformację w zakresie sposobu podróżowania.
Celem raportu Shimano było zrozumienie tego, jak mieszkańcy Europy postrzegają infrastrukturę rowerową, bezpieczeństwo dzieci podczas jazdy na rowerze oraz jakość i dostępność usług konserwacji i naprawy rowerów. Jest to już czwarta edycja raportu „State of the Nation”, którego publikacja rozpoczęła się w 2020 roku. W ramach raportu Shimano „State of the Nation” przebadano 25 000 osób w ponad 25 krajach i regionach Europy, co umożliwiło przeprowadzenie rzetelnych porównań między krajami w celu zidentyfikowania zarówno postępów, jak i braków.
Konserwacja rowerów: ukryta bariera dla rozwoju jazdy na rowerze
Choć jazda na rowerze w Europie dynamicznie zyskuje na popularności, dostęp do sprawnej, szybkiej i przystępnej cenowo konserwacji wciąż pozostaje jednym z najmniej widocznych, a zarazem najbardziej dotkliwych problemów. Badacze przeanalizowali, w jaki sposób trudności związane z serwisowaniem i naprawą rowerów wpływają na codzienne decyzje transportowe Europejczyków. Wyniki wskazują, że około 212 milionów osób w Europie napotyka bariery w dostępie do konserwacji rowerów, a 121 milionów deklaruje, że z tego powodu jeździ rzadziej. Spośród nich 65 milionów znacząco ograniczyło jazdę na rowerze, od spadku częstotliwości o co najmniej 25% aż po całkowitą rezygnację.
Na tym tle Polska wyróżnia się szczególnie. Aż 54% osób, które kiedykolwiek posiadały rower, doświadczyło problemów związanych z jego konserwacją, co plasuje nasz kraj wśród państw o najwyższym poziomie barier w Europie. Może to oznaczać, że szybki wzrost popularności jazdy na rowerze wyprzedza możliwości istniejącej sieci serwisowej. Długie terminy oczekiwania w sklepach rowerowych wskazuje jako główną przeszkodę 29% polskich respondentów, a wysokie koszty napraw są kolejnym istotnym czynnikiem zniechęcającym użytkowników.
Problem ma jednak charakter ogólnoeuropejski. Blisko połowa obecnych lub byłych właścicieli rowerów w Europie przyznaje, że napotkała trudności z ich utrzymaniem. 20,3% wskazuje na wysokie koszty, 15,3% na brak lokalnych punktów serwisowych lub niekorzystne godziny otwarcia, a 11,8% na długi czas oczekiwania na naprawę. Konsekwencje tych barier są bardzo konkretne. 26,9% osób próbuje naprawiać rower samodzielnie, 21,8% częściej wybiera inne środki transportu, a 20,7% ogranicza jazdę na rowerze. Najbardziej alarmujące jest jednak to, że 16,4% respondentów całkowicie rezygnuje z jazdy. Wyniki te pokazują, że brak łatwego dostępu do konserwacji i napraw stanowi strukturalne zagrożenie dla dalszego rozwoju transportu rowerowego w Europie, jeśli utrzymanie roweru jest zbyt skomplikowane, kosztowne lub czasochłonne, nawet najlepiej rozwinięta infrastruktura może nie wystarczyć.
Bezpieczeństwo dzieci: klucz do przyszłości jazdy na rowerze
W wielu krajach Europy postępy w zakresie bezpieczeństwa dzieci poruszających się na rowerach wyhamowują lub wręcz się cofają. To zjawisko stanowi długofalowe zagrożenie dla całego ekosystemu rowerowego. Dzieci, które nie czują się bezpiecznie na rowerze, rzadziej rozwijają trwałe nawyki mobilności aktywnej, a brak tych doświadczeń w młodym wieku przekłada się na mniejsze uczestnictwo w ruchu rowerowym w dorosłości.
Jak wskazują wyniki raportu Shimano, w skali Europy mniej niż 40% respondentów uważa, że w ciągu ostatnich 12 miesięcy jazda na rowerze stała się bezpieczniejsza dla dzieci. Analiza tzw. wyniku netto, różnicy między odsetkiem osób zgadzających się i niezgadzających się z tym stwierdzeniem, pokazuje jednak wyraźne kontrasty między krajami. Polska zajmuje pierwsze miejsce w Europie z wynikiem +41,0%, podczas gdy Grecja zamyka zestawienie z wynikiem -28,1%. Zaskakująco nisko plasuje się również Holandia (-22,7%), co autorzy raportu wiążą m.in. z rosnącą liczbą tzw. fat bike’ów na ścieżkach rowerowych i nowymi wyzwaniami dla bezpieczeństwa.
Polska wyróżnia się nie tylko na tle regionu, ale całej Europy. Aż 60,3% Polaków deklaruje, że bezpieczeństwo dzieci jeżdżących na rowerach w ich okolicy poprawiło się w ciągu ostatniego roku, co daje najwyższy wynik netto w Europie. Dla porównania, Niemcy notują wynik -1,6%, a Czechy -19,5%.
Raport podkreśla jednak, że ten pozytywny trend musi mieć charakter inkluzywny. Dane wskazują, że w Polsce osoby starsze (67+) nadal znacznie rzadziej korzystają z roweru, głównie ze względu na niedostosowaną infrastrukturę. Bezpieczeństwo dzieci i dostępność infrastruktury dla wszystkich grup wiekowych są więc ze sobą ściśle powiązane.
Infrastruktura: szybki postęp i rosnące oczekiwania
Raport Shimano ujawnia znaczne różnice między krajami Europy w postrzeganiu zmian w infrastrukturze rowerowej. Respondenci oceniali, czy w ciągu ostatnich 12 miesięcy infrastruktura w ich okolicy uległa poprawie. Wyniki pokazują wyraźnych liderów i równie wyraźnych outsiderów.
Biorąc pod uwagę wynik netto, Polska zajmuje pierwsze miejsce w Europie (+47,7%), wyprzedzając Francję (+40,2%) i Finlandię (+33,1%). Na drugim biegunie znalazły się Grecja (-18,8%), Czechy (-17,8%) i Bułgaria (-4,7%). Tymczasem kraje od lat uznawane za rowerowych pionierów, Holandia (+4,1%), Belgia (+8,9%) i Dania (+7,6%), znalazły się wśród państw z najniższymi wynikami.
Jak podkreślają autorzy raportu, nie jest to oznaka regresu, lecz rosnących oczekiwań. Na dojrzałych rynkach rowerowych dobra infrastruktura stała się standardem, a społeczne wymagania wobec jej jakości i dalszego rozwoju są coraz wyższe. Polska potwierdza swoją pozycję lidera: 67% respondentów deklaruje, że infrastruktura rowerowa w ich okolicy poprawiła się w ciągu ostatnich 12 miesięcy - to najwyższy wynik w Europie. Dla branży rowerowej jest to jednak także sygnał ostrzegawczy. Gdy rynki uznawane za wzorcowe tracą dynamikę, mogą przestać pełnić rolę punktów odniesienia dla innowacji, wzrostu i kulturowego przywództwa. Bez dalszego rozwoju infrastruktury nawet najbardziej rowerowe kraje ryzykują osiągnięcie plateau, w którym jazda na rowerze staje się elementem dziedzictwa, a nie motorem zdrowia, mobilności i codziennego życia.
Jak podsumowuje Ties van Dijk, specjalista ds. promocji w Shimano Europe: „Raport o stanie kraju to sygnał alarmowy dla wszystkich, którym leży na sercu przyszłość jazdy na rowerze w Europie. Widzimy miliony ludzi, którzy chcą jeździć na rowerze, ale powstrzymują ich bariery, które nie powinny istnieć, od ograniczonego dostępu i złożoności konserwacji po obawy o bezpieczeństwo dzieci. W wielu miejscach infrastruktura fizyczna ulega poprawie, ale sama infrastruktura nie wystarczy. Jeśli nie ułatwimy ludziom utrzymania rowerów i nie zapewnimy bezpieczeństwa kolejnemu pokoleniu, ryzykujemy spadek popularności jazdy na rowerze w momencie, gdy społeczeństwo najbardziej potrzebuje aktywnej, zrównoważonej mobilności”.
komentarze