Fi’zi:k Aeroweave. To był szosowy eksperyment, a przejął go gravel.
Historia fi’zi:k Aeroweave zaczęła się nie od samego materiału, lecz od sposobu, w jaki firma chciała trzymać stopę w bucie. System Powerstrap pojawił się wcześniej, w modelu Vento Powerstrap R1 Movistar Team z 2019 roku. Cholewka była wówczas wykonana z perforowanego Microtexu, a konstrukcja wykorzystywała dwa szerokie pasy, które owijały stopę i pozwalały niezależnie regulować napięcie w dwóch strefach. Była to alternatywa dla popularnych wówczas systemów z pokrętłem, przede wszystkim BOA, oparta na prostszym, ale bardzo szerokim rozłożeniu nacisku.
W tym samym 2019 roku fi’zi:k poszedł znacznie dalej i zaprezentował Vento Powerstrap R2 Aeroweave. Był to pierwszy model wykorzystujący materiał Aeroweave. Nie była to zwykła dzianina ani klasyczna siatka. Konstrukcję utworzono z przeplatanych włókien nylonowych oraz termoplastycznych filamentów polimerowych, tworząc bardzo lekką, otwartą strukturę, która miała zapewnić jednocześnie przepływ powietrza i odpowiednią stabilność. W najbardziej przewiewnych fragmentach cholewki konstrukcja była na tyle otwarta, że można było przez nią zobaczyć skarpetę.
To rozwiązanie wymagało jednak odpowiedniego systemu zamknięcia. Przy tak cienkiej i otwartej cholewce klasyczne punktowe zaciskanie mogłoby powodować miejscowy nacisk, dlatego Aeroweave od początku połączono z Powerstrapem. Dwa pasy obejmują stopę zamiast jedynie ściągać przeciwległe krawędzie cholewki. Jeden odpowiada przede wszystkim za przednią część śródstopia, drugi za wyższą strefę podbicia. W efekcie materiał może pozostać bardzo lekki i przewiewny, podczas gdy właściwe dopasowanie zapewnia system zapięcia.
R2 Aeroweave otrzymał również pełną karbonową podeszwę R2 o deklarowanej przez fi’zi:k sztywności 10. Producent zastosował w niej kanały wentylacyjne oraz zwiększony zakres przesuwania bloków, pozwalający ustawić je bardziej do tyłu niż w starszych konstrukcjach. Była to odpowiedź na coraz częściej stosowane przez zawodników ustawienia z blokiem przesuniętym w stronę śródstopia. Deklarowana masa wynosiła około 205 g na but w rozmiarze 42,5.
Kolejna generacja Aeroweave zachowała podstawową koncepcję materiału, ale została konstrukcyjnie dopracowana. Fi’zi:k nadal wykorzystuje połączenie włókien nylonowych z termoplastycznymi filamentami, jednak druga generacja ma zapewniać lepszą relację pomiędzy masą, przewiewnością, elastycznością i odpornością mechaniczną. Równolegle rozwinięto szosową podeszwę R3. Nadal jest to pełny karbon o deklarowanej sztywności 10, ale konstrukcja została przeprojektowana pod kątem redukcji masy i wentylacji.
Na tej bazie powstał Vento Powerstrap Aeroweave X, czyli wersja przeznaczona do gravelu i MTB/XC. Model pokazany w 2025 roku nie wprowadza nowego materiału Aeroweave, lecz wykorzystuje jego drugą generację w zupełnie innym środowisku pracy.
Najważniejszą zmianą jest podeszwa X1. Zamiast typowo szosowej konstrukcji R3 otrzymujemy pełny karbon o tej samej deklarowanej sztywności 10, ale z rozbudowaną gumową osłoną i terenowym bieżnikiem. Guma pokrywa również znaczną część śródstopia, a większe kołki mają zapewnić przyczepność podczas chodzenia po kamieniach, błocie czy luźnym podłożu. To właśnie podeszwa, a nie sama cholewka, w największym stopniu odróżnia Aeroweave X od szosowych odpowiedników.
Sam materiał pozostał natomiast wierny pierwotnej idei. Aeroweave ma być bardzo przewiewny, lekki i stabilny mimo minimalnej ilości materiału. W wersji X fi’zi:k podkreśla również jego niewielką absorpcję wody i szybkie schnięcie, co w gravelu ma znacznie większe znaczenie niż na szosie. Producent podaje dla Aeroweave X masę 265 g na but, przy zachowaniu Powerstrap i pełnej karbonowej podeszwy X1.
Z perspektywy całej historii najciekawsze jest więc to, że Aeroweave X nie jest rewolucją materiałową. To raczej konsekwentne rozwinięcie pomysłu rozpoczętego w 2019 roku. Najpierw fi’zi:k stworzył system obejmującego stopę Powerstrap, następnie połączył go z ekstremalnie otwartą konstrukcją Aeroweave, a dopiero później przeniósł tę kombinację poza asfalt. W X zmieniono przede wszystkim podstawę całego układu: szosową podeszwę R3 zastąpiła terenowa X1.
I właśnie dlatego ten but jest ciekawszy, niż sugerowałaby sama deklaracja niskiej masy. Fi’zi:k próbuje tutaj pogodzić trzy rzeczy, które zwykle pozostają ze sobą w konflikcie: otwartą, niemal siatkową cholewkę, bardzo sztywną karbonową podeszwę oraz możliwość normalnego poruszania się poza rowerem. Powerstrap pozostaje elementem łączącym wszystkie te założenia, bo to on pozwala tak lekkiej cholewce zachować kontrolę nad stopą bez dokładania klasycznych paneli czy cięższego systemu zapięcia.
To jest właściwy kontekst dla Aeroweave X: nie „nowy materiał fi’zi:k”, lecz kolejny etap rozwoju konstrukcji, której korzenie sięgają pierwszego Powerstrap R1 i pierwszego Aeroweave R2 z 2019 roku.
Link do strony producenta: https://www.fizik.com/en-eu/products/shoes-vento-powerstrap-r2-aeroweave-black_black-ver2psaw11010
komentarze