Specialized Epic 9. Koniec kompromisów w XC.
Cross country już dawno przestało być dyscypliną opartą wyłącznie na niskiej masie i maksymalnej efektywności na podjazdach. Współczesne trasy Pucharu Świata są szybsze, bardziej wymagające technicznie i znacznie mniej wybaczają błędy niż jeszcze kilka lat temu. Rower, który ma wygrywać na najwyższym poziomie, musi dziś nie tylko świetnie przyspieszać, ale również zachowywać prędkość na nierównościach, dawać stabilność na zjazdach i pozwalać zawodnikowi atakować sekcje, które kiedyś były domeną maszyn trailowych.
Nowy Specialized Epic 9 jest odpowiedzią właśnie na tę zmianę. Nie chodzi jednak wyłącznie o odchudzenie konstrukcji czy kosmetyczne poprawki geometrii. Producent postanowił zamknąć w jednej platformie trzy różne filozofie, zastępując jednocześnie modele Epic 8, Epic 8 EVO oraz Epic World Cup. To wyraźny sygnał, że granice pomiędzy klasycznym rowerem XC a bardziej agresywną wyścigową maszyną praktycznie się zacierają.
Najgłośniejszym argumentem marketingowym pozostaje oczywiście masa. Rama waży 1589 gramów w rozmiarze M razem z damperem, osią, obejmą sztycy i osprzętem montażowym, a Specialized bez wahania określa ją jako najlżejszą pełnozawieszoną ramę XC na rynku. W topowej wersji S-Works Epic 9 Ultralight LTD kompletny rower schodzi do poziomu około 8,5 kilograma, co jeszcze kilka lat temu wydawało się wartością zarezerwowaną dla hardtaili.
Brzmi imponująco, ale sama liczba na wadze nie wygrywa wyścigów. Znacznie ciekawsze jest to, w jaki sposób udało się ją osiągnąć. Przedni trójkąt odchudzono o 110 gramów, tylny o 37 gramów, główny pivot o kolejne 15 gramów, a sama rura podsiodłowa przyniosła następne oszczędności. Nie ma tu jednego spektakularnego rozwiązania, jest za to konsekwentna inżynieria i chirurgiczne cięcie każdego elementu konstrukcji.
Przy okazji zrezygnowano z wewnętrznego schowka w dolnej rurze znanego z Epic 8. Zamiast niego pojawia się zewnętrzny SWAT Box montowany na śruby. Dla części użytkowników będzie to krok wstecz pod względem praktyczności, ale z perspektywy czysto wyścigowej filozofii ma to sens. Liczy się prostota, masa i łatwiejszy serwis podczas zawodów, a nie turystyczna funkcjonalność.
Jeszcze ważniejszym tematem niż waga pozostaje jednak zawieszenie. Epic 9 zachowuje 120 mm skoku z przodu i z tyłu, ale producent deklaruje aż 11 procent mniejsze tarcie całego systemu. To parametr, którego nie widać na zdjęciach katalogowych, ale który realnie przekłada się na zachowanie roweru na trasie. Mniejsze opory pracy oznaczają lepszą czułość na drobnych nierównościach, skuteczniejsze utrzymywanie trakcji i mniej energii traconej na walkę z rowerem zamiast z rywalami.
W praktyce właśnie tutaj często wygrywa się nowoczesne XC, a nie na różnicy 150 gramów pomiędzy jedną a drugą ramą. Dobrze ustawione zawieszenie, odpowiednie ciśnienie w oponach czy właściwa pozycja zawodnika potrafią dać większą przewagę niż najbardziej efektowna specyfikacja katalogowa. Specialized zdaje się to rozumieć, dlatego równie mocno podkreśla charakter pracy zawieszenia, a nie tylko liczby.
Obniżono leverage ratio w punkcie sag, poprawiając podparcie podczas pedałowania, ale zachowano charakter pracy znany z Epic 8 w środkowej i końcowej fazie skoku. W praktyce oznacza to rower bardziej efektywny pod obciążeniem, który nie traci kontroli na zjazdach i nie zamienia się w nerwową maszynę na trudnych sekcjach.
Sercem tej koncepcji pozostaje system trzech trybów pracy dampera. Wide Open odpowiada za pełne otwarcie zawieszenia na techniczne zjazdy i szybkie sekcje, Sprint On Lock to ustawienie stworzone pod starty, finisze i asfaltowe dojazdy, gdzie każdy wat ma trafiać bezpośrednio w napęd. Najciekawszy pozostaje jednak Magic Middle, czyli środkowe ustawienie, które od lat buduje charakter Epica. To właśnie tutaj rower ma oferować sztywną platformę pedałowania bez uczucia martwego zawieszenia i właśnie w tym trybie większość zawodników spędzi większość wyścigu.
Geometria nie została wywrócona do góry nogami i trudno uznać to za wadę. Epic 8 był jednym z najlepiej wyważonych rowerów nowoczesnego XC, więc rewolucja nie była potrzebna. Kąt główki wynosi 65,9 stopnia w pozycji low i 66,3 stopnia w high, kąt rury podsiodłowej to 76 stopni, a całość uzupełnia flip chip regulujący wysokość suportu oraz długość tylnych widełek dopasowana do rozmiaru ramy. To raczej dopracowanie sprawdzonej platformy niż próba wymyślania roweru od nowa.
Są jednak decyzje, które budzą więcej pytań niż zachwytu. Pierwsza to koncepcja wireless only. Epic 9 został zaprojektowany wyłącznie pod bezprzewodowe napędy. Z punktu widzenia inżynierii ma to sens, bo upraszcza konstrukcję i pozwala lepiej uporządkować całą platformę, ale z perspektywy użytkownika oznacza zamknięcie drzwi dla tańszych modernizacji i większe uzależnienie od drogiego ekosystemu premium. To wygodne dla producenta i estetyczne dla katalogu, ale niekoniecznie przyjazne dla portfela.
Podobnie wygląda kwestia prowadzenia przewodów przez stery. Wizualnie całość prezentuje się znakomicie i wpisuje się w nowoczesny trend czystych kokpitów, jednak każdy doświadczony serwisant wie, że piękno kończy się w momencie pierwszego większego przeglądu. W rowerze wyścigowym można to zaakceptować, ale trudno udawać, że jest to rozwiązanie praktyczne.
Najbardziej bezlitosne pozostają jednak ceny. Frameset startuje od 7000 dolarów, wersja Expert kosztuje 7500, Pro 12000, S-Works 14500, a Ultralight LTD aż 15250 dolarów. To poziom, przy którym przestajemy mówić o rozsądnym zakupie sprzętowym, a zaczynamy rozmawiać o produkcie luksusowym. W wielu przypadkach taki rower kosztuje więcej niż pierwszy samochód swojego właściciela.
I właśnie tutaj pojawia się najciekawsze pytanie: czy to nadal rower dla ambitnego zawodnika, czy już wyłącznie produkt dla klienta premium? Współczesne XC coraz mocniej oddala się od amatora, który chce po prostu ścigać się szybciej. Epic 9 jest symbolem tego trendu. To maszyna projektowana bez kompromisów, ale również bez większego zainteresowania budżetową dostępnością.
Na tle konkurencji sytuacja staje się jeszcze ciekawsza. Trek Supercaliber pozostaje bardziej radykalnym wyścigowym minimalizmem i dla wielu zawodników będzie wyborem bardziej bezpośrednim w odczuciu. Scott Spark RC oferuje znakomity balans pomiędzy wyścigowym charakterem a uniwersalnością, często lepiej odnajdując się także poza czystym ściganiem. Orbea Oiz bywa rozsądniejszą propozycją pod względem relacji ceny do osiągów, a Cannondale Scalpel nadal świetnie trafia w zawodników szukających agresywnego fulla bez konieczności wejścia na absolutny pułap cenowy.
Pod względem samej masy ramy Specialized ustawia jednak bardzo mocny punkt odniesienia. 1589 gramów z damperem to wynik, który realnie przesuwa granicę dla seryjnych konstrukcji XC. Problem polega na tym, że dla większości użytkowników ta przewaga nie będzie decydująca. Lepsza opona, trafniejszy wybór ciśnienia czy dobrze ustawiony kokpit często dadzą więcej niż kilkaset gramów mniej na wadze.
Dlatego Epic 9 nie jest oczywistym wyborem dla każdego. Jeśli ktoś szuka najlepszego stosunku ceny do osiągów, na rynku znajdzie rozsądniejsze opcje. Jeśli jednak celem jest maksymalnie szybki rower bez rozmowy z księgowym, Specialized bardzo świadomie odpowiada: właśnie o to chodzi.
Epic 9 nie próbuje być rozsądny. Nie został stworzony po to, by przekonywać pragmatyków. To rower zbudowany wokół jednej idei, ma być najlepszy, nawet jeśli cena tej ambicji jest absurdalnie wysoka. I właśnie dlatego będzie jednocześnie obiektem pożądania i źródłem niekończących się dyskusji.
komentarze